Idézet a Kultúra.hu dec.12-i kiadásából Ókovács Szilveszter és a friss Junior Prima-díjas Karosi Bálint interjújából:
.
"
- Hamarosan sorra kerülő Müpa-koncertedre is Príma-díjazottakat
választottál partnerül, megvalósul hát az áhított kamarázhatnék... 

- Igen, Baráti Kristóf is játszik majd február 8-án, legújabb darabom, az Orfeusz hárfája ősbemutatóján, amit Brickner Szabolcsnak írtam a Müpa felkérésére. 

- Miféle mű lett ez a bizonyos Orfeusz hárfája, hogy még záródarabként is megbízol benne? 

- Szerintem érdekes. Remélem, a közönség is egyetért a
műsorválasztással. Nem kell nagy csinnadrattára számítani annak
ellenére sem, hogy a mű két ütőhangszerest is foglalkoztat. Inkább
kamarazenei jellegű kantáta, a hegedű és a hárfa hangzásvilágának
megfelelő hangszereléssel. Az ütőhangszereknek nagyon jelentős szerepük
van, különösen a vibrafonnak (amerikai találmány!) és a marimbának, de
sok más latin-amerikai ütőhangszernek is. 

- Mit sugallt számodra a szövegalap? Mennyire bántál szabadon a "librettóddal"? 

- Czeszlaw Milosz, a Nobel-díjas lengyel költő Second Space
című kötetének zárófejezete ez a vers, ahol a költő Orfeusz utazását
írja le modern költői eszközökkel. Milosz "második tere" egy olyan
világ, ahová a költő kis ablakot nyit, s ahol sokszor nem várt dolgokat
látunk meg. Misztikus vallásosság, fény és árnyék váltakozása jellemzik
ezt a verset, amit az én zeném próbál megfesteni. A vers alaphangulata
szomorú: Orfeusz (az emberiség) elveszti a feltámadásba vetett hitet,
és ezáltal Eurydicét (az üdvösséget). A mű középpontjában Orfeusz
életigenlő, a földi boldogságot felidéző dala áll, aminek hallatára
Perszefoné elengedi Eurydicét. Eurydice elvesztése ebben a versben
kicsit váratlan fordulat után következik be: Orfeusz hátrafordul, s
ahogy várta, nem lát semmit."
.
Az 1. hsz. alatt elírtam a fordító nevét: Robert Hass /közel 69 éves, Pulitzer-díjas amerikai költő, spanyol és lengyel költők verseinek műfordítója. Elnézést !

Először észre sem vettem: "az Egyesült Államokban élő Nobel-díjas lengyel költő, Czeszlaw Milosz..." ?!
.
A költő már csak élő legenda, mivel 2004. augusztus 14-én meghalt. Az irodalmi Nobel-díjat 1980-ban kapta.

.

Az egészében nagyon izgalmasnak ígérkező műsor utolsó számaként felhangzó újdonsághoz tartozik a kérdés: milyen nyelven hangzik el a darab?
A Kovács István által készített magyar fordítás elérhető a cikkből egy klikkeléssel, de a teljesség kedvéért bemásolom az eredeti lengyel és a költő összes angolra fordított versét jegyző R. Haas-szöveget is.
Kíváncsi vagyok, milyen lesz Baráti Kristóf női szerepben :-)
.
                 Orfeusz i Eurydyka

Stojąc na płytach chodnika przy wejściu do Hadesu

Orfeusz kulił się w porywistym wietrze,

Który targał jego płaszczem, toczył kłęby mgły,

Miotał się w liściach drzew. Światła aut

Za każdym napływem mgły przygasały.

Zatrzymał się przed oszklonymi drzwiami, niepewny

Czy starczy mu sił w tej ostatniej próbie.

Pamiętał jej słowa: „Jesteś dobrym człowiekiem”.

Nie bardzo w to wierzył. Liryczni poeci

Mają zwykle, jak wiedział, zimne serca.

To niemal warunek. Doskonałość sztuki

Otrzymuje się w zamian za takie kalectwo.

Tylko jej miłość ogrzewała go, uczłowieczała.

Kiedy był z nią, inaczej też myślał o sobie.

Nie mógł jej zawieść teraz, kiedy umarła.

Pchnął drzwi. Szedł labiryntem korytarzy, wind.

Sine światło nie było światłem, ale ziemskim mrokiem.

Elektroniczne psy mijały go bez szelestu.

Zjeżdżał piętro po piętrze, sto, trzysta, w dół.

Marzł. Miał świadomość, że znalazł się w Nigdzie.

Pod tysiącami zastygłych stuleci,

Na prochowisku zetlałych pokoleń,

To królestwo zdawało się nie mieć dna ni kresu.

Otaczały go twarze tłoczących się cieni.

Niektóre rozpoznawał. Czuł rytm swojej krwi.

Czuł mocno swoje życie razem z jego winą

I bał się spotkać tych, którym wyrządził zło.

Ale oni stracili zdolność pamiętania.

Patrzyli jakby obok, na tamto obojętni.

Na swoją obronę miał lirę dziewięciostrunną.

Niósł w niej muzykę ziemi przeciw otchłani,

Zasypującej wszelkie dźwięki ciszą.

Muzyka nim władała. Był wtedy bezwolny.

Poddawał się dyktowanej pieśni, zasłuchany.

Jak jego lira, był tylko instrumentem.

Aż zaszedł do pałacu rządców tej krainy.

Persefona, w swoim ogrodzie uschniętych grusz i jabłoni,

Czarnym od nagich konarów i gruzłowatych gałązek,

A tron jej, żałobny ametyst, słuchała.

Śpiewał o jasności poranków, o rzekach w zieleni.

O dymiącej wodzie różanego brzasku.

O kolorach: cynobru, karminu,

sieny palonej, błękitu,

O rozkoszy pływania w morzu koło marmurowych skał.

O ucztowaniu na tarasie nad zgiełkiem rybackiego portu.

O smaku wina, soli, oliwy, gorczycy, migdałów.

O locie jaskółki, locie sokoła, dostojnym locie stada

pelikanów nad zatoką.

O zapachu naręczy bzu w letnim deszczu.

O tym, że swoje słowa układał przeciw śmierci

I żadnym swoim rymem nie sławił nicości.

Nie wiem, rzekła bogini, czy ją kochałeś,

Ale przybyłeś aż tu, żeby ją ocalić.

Będzie tobie wrócona. Jest jednak warunek.

Nie wolno ci z nią mówić. I w powrotnej drodze

Oglądać się, żeby sprawdzić, czy idzie za tobą.

I Hermes przyprowadził Eurydykę.

Twarz jej nie ta, zupełnie szara,

Powieki opuszczone, pod nimi cień rzęs.

Posuwała się sztywno, kierowana ręką

Jej przewodnika. Wymówić jej imię

Tak bardzo chciał, zbudzić ją z tego snu.

Ale wstrzymał się, wiedząc, że przyjął warunek.

Ruszyli. Najpierw on, a za nim, ale nie zaraz,

Stukanie jego sandałów i drobny tupot 

Jej nóg spętanych suknią jak całunem. 

Stroma ścieżka pod górę fosforyzowała

W ciemności, która była jak ściany tunelu.

Stawał i nasłuchiwał. Ale wtedy oni

Zatrzymywali się również, nikło echo.

Kiedy zaczynał iść, odzywał się ich dwutakt,

Raz, zdawało mu się, bliżej, to znów dalej.

Pod jego wiarą urosło zwątpienie

I oplatało go jak chłodny powój.

Nie umiejący płakać, płakał nad utratą

Ludzkich nadziei na z martwych powstanie,

Bo teraz był jak każdy śmiertelny,

Jego lira milczała i śnił bez obrony.

Wiedział, że musi wierzyć i nie umiał wierzyć.

I długo miała trwać niepewna jawa

Własnych kroków liczonych w odrętwieniu.

Dniało. Ukazały się załomy skał

Pod świetlistym okiem wyjścia z podziemi.

I stało się jak przeczuł. Kiedy odwrócił głowę,

Za nim na ścieżce nie było nikogo.

Słońce. I niebo, a na nim obłoki.

Teraz dopiero krzyczało w nim: Eurydyko!

Jak będę żyć bez ciebie, pocieszycielko!

Ale pachniały zioła, trwał nisko brzęk pszczół.

I zasnął, z policzkiem na rozgrzanej ziemi.
.
/Czesław Miłosz; 1911-2004/
.
.
                 Orpheus and Eurydice
Standing on flagstones of the sidewalk at the entrance to Hades

Orpheus hunched in a gust of wind

That tore at his coat, rolled past in waves of fog,

Tossed the leaves of the trees. The headlights of cars

Flared and dimmed in each succeeding wave.
.

He stopped at the glass-paneled door, uncertain

Whether he was strong enough for that ultimate trial.
.

He remembered her words: “You are a good man.”

He did not quite believe it. Lyric poets

Usually have - as he knew - cold hearts.

It is like a medical condition. Perfection in art

Is given in exchange for such an affliction.
.

Only her love warmed him, humanized him.

When he was with her, he thought differently about himself.

He could not fail her now, when she was dead.
.

He pushed open the door and found himself walking in a labyrinth,

Corridors, elevators. The livid light was not light but the dark of the earth.

Electronic dogs passed him noiselessly.

He descended many floors, a hundred, three hundred, down.
.

He was cold, aware that he was Nowhere.

Under thousands of frozen centuries,

On an ashy trace where generations had moldered,

In a kingdom that seemed to have no bottom and no end.
.

Thronging shadows surrounded him.

He recognized some of the faces.

He felt the rhythm of his blood.

He felt strongly his life with its guilt

And he was afraid to meet those to whom he had done harm.

But they had lost the ability to remember

And gave him only a glance, indifferent to all that.
.

For his defense he had a nine-stringed lyre.

He carried in it the music of the earth, against the abyss

That buries all of sound in silence.

He submitted the music, yielded

To the dictation of a song, listening with rapt attention,

Became, like his lyre, its instrument.
.

Thus he arrived at the palace of the rulers of that land.

Persephone, in her garden of withered pear and apple trees,

Black, with naked branches and verrucose twigs,

Listened from the funereal amethyst of her throne.
.

He sang the brightness of mornings and green rivers,

He sang of smoking water in the rose-colored daybreaks,

Of colors: cinnabar, carmine, burnt sienna, blue,

Of the delight of swimming in the sea under marble cliffs,
.

Of feasting on a terrace above the tumult of a fishing port,

Of the tastes of wine, olive oil, almonds, mustard, salt.

Of the flight of the swallow, the falcon,

Of a dignified flock of pelicans above a bay,

Of the scent of an armful of lilacs in summer rain,

Of his having composed his words always against death

And of having made no rhyme in praise of nothingness.
.

I don’t know - said the goddess - whether you loved her or not.

Yet you have come here to rescue her.

She will be returned to you. But there are conditions:

You are not permitted to speak to her, or on the journey back

To turn your head, even once, to assure yourself that she is behind you.
.

And so Hermes brought forth Eurydice.

Her face no longer hers, utterly gray,

Her eyelids lowered beneath the shade of her lashes.

She stepped rigidly, directed by the hand

Of her guide. Orpheus wanted so much

To call her name, to wake her from that sleep.

But he refrained, for he had accepted the conditions.
.

And so they set out. He first, and then, not right away,

The slap of the god’s sandals and the light patter

Of her feet fettered by her robe, as if by a shroud.

A steep climbing path phosphorized

Out of darkness like the walls of a tunnel.

He would stop and listen. But then

They stopped too, and the echo faded.

And when he began to walk the double tapping commenced again.

Sometimes it seemed closer, sometimes more distant.

Under his faith a doubt sprang up

And entwined him like cold bindweed.

Unable to weep, he wept at the loss

Of the human hope for the resurrection of the dead,

Because he was, now, like every other mortal.

His lyre was silent, yet he dreamed, defenseless.

He knew he must have faith and he could not have faith.

And so he would persist for a very long time,

Counting his steps in a half-wakeful torpor.
.

Day was breaking. Shapes of rock loomed up

Under the luminous eye of the exit from underground.

It happened as he expected. He turned his head

And behind him on the path was no one.
.

Sun. And sky. And in the sky white clouds.

Only now everything cried to him: Eurydice!

How will I live without you, my consoling one!

But there was a fragrant scent of herbs, the low humming of bees,

And he fell asleep with his cheek on the sun-warmed earth.
.
/Robert Haas fordítása/
.
A költő verseivel az "amerikai" John Harbison /szül.: 1938/ is foglalkozott, és ezzel a verssel is kapcsolatba került az 5. szimfóniájában két másik költő versével együtt.
.
http://www.schirmer.com/default.aspx?TabId=2419&State_2872=2&ComposerId_2872=627#Full